Warning: Declaration of mysiteDescriptionWalker::start_el(&$output, $item, $depth, $args) should be compatible with Walker_Nav_Menu::start_el(&$output, $item, $depth = 0, $args = Array, $id = 0) in /customers/e/8/b/joeriwens.be/httpd.www/wp-content/themes/myriad/lib/classes/menu-walker.php on line 45 Warning: Declaration of mysiteResponsiveMenuWalker::start_lvl(&$output, $depth) should be compatible with Walker_Nav_Menu::start_lvl(&$output, $depth = 0, $args = Array) in /customers/e/8/b/joeriwens.be/httpd.www/wp-content/themes/myriad/lib/classes/menu-walker.php on line 87 Warning: Declaration of mysiteResponsiveMenuWalker::end_lvl(&$output, $depth) should be compatible with Walker_Nav_Menu::end_lvl(&$output, $depth = 0, $args = Array) in /customers/e/8/b/joeriwens.be/httpd.www/wp-content/themes/myriad/lib/classes/menu-walker.php on line 87 Warning: Declaration of mysiteResponsiveMenuWalker::start_el(&$output, $item, $depth, $args) should be compatible with Walker_Nav_Menu::start_el(&$output, $item, $depth = 0, $args = Array, $id = 0) in /customers/e/8/b/joeriwens.be/httpd.www/wp-content/themes/myriad/lib/classes/menu-walker.php on line 87 Warning: Declaration of mysiteResponsiveMenuWalker::end_el(&$output, $item, $depth) should be compatible with Walker_Nav_Menu::end_el(&$output, $item, $depth = 0, $args = Array) in /customers/e/8/b/joeriwens.be/httpd.www/wp-content/themes/myriad/lib/classes/menu-walker.php on line 87 interview

interview

“Ik laat me inspireren door de schoonheid van zoon Elvis en echtgenote Jasmien”


Musiceren, componeren, concerteren; Joeri Wens (38) ademt, eet en drinkt muziek, zo veel is duidelijk. Specialiteit van het huis: Iraanse percussie. Jaarlijks laat Joeri 10.000 jongeren samen muziek spelen. Hij treedt ook al 15 jaar op met Sam, een jongen met het syndroom van Down. 

 

Gazet van Zurenborg: “Het lijkt alsof heel je leven in het teken staat van muziek. Maar eigenlijk had je een “late roeping”, neen?”

Joeri Wens: “Ik heb een tijdlang als opvoeder gewerkt, onder meer bij Iona, een zorgvoorziening voor volwassenen met een verstandelijke beperking in Kessel. Later begeleidde ik mentaal gehandicapten, dementerende bejaarden en mensen uit de vierde wereld. Toen ik 19 was, volgde ik een cursus Afrikaanse dans. Ik vond vooral de percussie heel inspirerend en leerde conga spelen, zeg maar een Zuid-Amerikaanse trommel. Uiteindelijk besloot ik te stoppen met werken om me volledig op muziek toe te leggen. Ik schreef me in aan de Antwerpse jazzstudio, waar ik onder meer les kreeg van Chris Joris, een grote naam in de jazzwereld.”

Gazet van Zurenborg: “Je kennismaking met Iraanse percussie bracht alles in een stroomversnelling. Wat is er zo bijzonder aan Iraanse percussie?

Joeri Wens: “In twee woorden: tombak en daf. Dat zijn twee typisch Iraanse instrumenten met elk een uitgesproken karakter. Een tombak is een heel poëtisch instrument, dat vaak gebruikt wordt om gedichten te begeleiden. Het is tegelijkertijd verfijnd en dynamisch, klassiek en hedendaags. De daf is een raamwerktrom. Het is een heel krachtig instrument dat een “aards” geluid produceert.  Ken je de draaiende Derwishen die dansen tot ze in trance raken? Wel, zij worden begeleid door een daf. Voor alle duidelijkheid: als muzikant bereik ik die trance niet, hoor!”

 

Na mijn kennismaking met Iraanse percussie wist ik meteen wat ik voor de rest van mijn leven wou doen.”

 

Gazet van Zurenborg: “Door wie of wat heb je uiteindelijk voluit gekozen voor een leven in de muziek?”

Joeri Wens: “Zonder twijfel zit Madjid Khaladj daar voor veel tussen. Die man is grootmeester Iraanse percussie. Hij is weinig bekend bij het grote publiek, maar in zijn discipline is hij absolute wereldtop. Je kan zijn invloed op de Iraanse percussie moeilijk onderschatten. Ik vergelijk hem graag met John Coltrane, die enorm veel betekent voor saxspelers. Dankzij hem heb ik ongelooflijk veel inspiratie opgedaan.  Hij heeft me enorm gestimuleerd. Meer zelfs: ik wist meteen wat ik voor de rest van mijn leven wou doen. Ik volg nog regelmatig lessen bij hem, al moet ik daarvoor naar Parijs.”

Gazet van Zurenborg: “Vandaag geef je zelf les, zowel aan kleuters als aan jongvolwassenen. Wat is volgens jou het geheim van een goede leraar?

Joeri Wens: “Ik denk dat je voor een klas vooral je eigen passie en enthousiasme moet etaleren. De meeste mensen herinneren zich vooral die leraars die je wisten te prikkelen en inspireren. Ik ga ook altijd op zoek naar de individuele kwaliteiten van de mensen. Misschien is dat wel mijn grootste talent,…”

 

“Vaak heb ik maar één lesuur. Mijn doel: de deelnemers binnen die tijd gepassioneerd en vol overgave een kleine compositie leren spelen.”

 

Gazet van Zurenborg: “In je workshops zie je jaarlijks 10.000 kinderen. Hoe verlopen die lessen?”

Joeri Wens”: Die workshops zijn enorm gevarieerd. Zo geef ik Afrikaanse, Braziliaanse en Arabische percussie en zelfs body percussion, waarbij je je lichaam als instrument gebruikt. Vergis je niet: je kan heel wat geluiden uit je lichaam persen hoor! Handen, voeten, lippen, klikken met je tong: alles kan. Ik zie zowel kleuters als 18-jarigen. Voor mij telt maar één ding: iedereen moet na de les het gevoel hebben dat hij/zij muziek gespeeld heeft. Vaak heb ik maar één lesuur. Mijn doel: de deelnemers binnen die tijd gepassioneerd en vol overgave een kleine compositie laten spelen. Met de hand op het hart: ik heb nog nooit een mislukte sessie meegemaakt…”

Gazet van Zurenborg: “Je hebt een bijzondere band met Sam, een jongen met het syndroom van Down. Hoe hebben jullie elkaar leren kennen?”

Joeri Wens: “Ik heb een tijdje boven een biologische bakkerij in Kessel gewoond. De ouders van Sam kochten er brood en hoorden me soms repeteren. Ze vroegen me of ik Sam les wou geven. In het begin verliep dat moeizaam. Sam praat amper en eenvoudige ritmes naspelen lukte niet. Sam heeft een andere motoriek en zijn geheugen is beperkt. Na enkele weken merkte ik dat Sam ritmes en technieken oppikte die ik een maand eerder had proberen aan te leren. We begonnen te improviseren en breidden ons instrumentarium uit met potten, pannen, ballonnen en “protjes”, iets waar Sam zich virtuoos in mag noemen.”

 

 

Gazet van Zurenborg:”Ondertussen spelen jullie al 15 jaar samen, maar het heeft even geduurd vooraleer je concerten wou geven. Waarom?”

Joeri Wens: “Eerlijk: ik was er niet gerust in. Ik dacht dat mensen ons als een rariteit gingen bekijken. Dat zou ik jammer vinden, want mijn relatie met Sam is me zeer dierbaar. Vandaag vind ik het niet zo erg meer, misschien zijn we wel een rariteit… Soms geven Sam en ik schoolconcerten. De reacties van de leerlingen doen deugd. Ik merk dat jongeren meer genuanceerd naar een “gehandicapte” kijken. Sommigen zijn verwonderd dat Sam een prima muzikant is.”

Als ik Sam’s rust voel, verdwijnt mijn nervositeit als sneeuw voor de zon.

Gazet van Zurenborg: “Dit jaar vieren jullie je vijftienjarig bestaan met optredens in Lier, Zandhoven en het Reuzenhuis in Borgerhout. Voor wie er niet bij kan zijn: hoe verloopt zo een optreden eigenlijk?”

Joeri Wens: “Het zijn improvisatieconcerten. Dat kan moeilijk anders, omdat Sam moeite heeft om een heel concert te memoriseren. We komen op in het duister, met lampjes op onze hoofden. Daarna volgt een indrukwekkende ouverture met gongs en cimbalen. Op zijn eigen unieke manier soleert Sam op de piano. Hij kent geen noten of harmonieën, maar de manier waarop hij achter de toetsen zit, is prachtig. Sam is nooit zenuwachtig, ik soms wel.  Als ik Sam’s rust voel, verdwijnt mijn nervositeit als sneeuw voor de zon. Na de piano maken we muziek met potten, elektriciteitsbuizen, ballonnen, water, slaapmuziekjes en zelfs een kookwekker.”

Gazet van Zurenborg: “Hoe ervaar jij zelf zo een concert met Sam?”

Joeri Wens: “Ik zie het als een vreemde dialoog waar we allebei onnoemelijk veel energie uit putten. Onze slogan is: wie de meester, wie de leerling. Ik heb enorm veel geleerd van Sam. Zijn belangrijkste troef is dat hij geen enkele belemmering kent. Hij is als een onbeschreven blad dat heel onbevangen reageert op prikkels. Als muzikant houd ik rekening met muzikale wetmatigheden. Tijdens de repetities en concerten gooit Sam die wetten deels overboord. Als beroepsmuzikant is dat een geweldige ervaring. Dankzij Sam heb ik mijn improvisaties kunnen verrijken. Nogmaals: ik heb veel van hem geleerd, als muzikant én als mens.

 

De grootste uitdaging van een compositie? Het eenvoudig laten klinken.

 

Gazet van Zurenborg:”Je componeert ook muziek. Heb je daarbij een bepaald doel voor ogen?”

Joeri Wens: “Componeren is een zoektocht naar schoonheid. Ik tracht een poëtische vertaling te vinden via mijn instrumenten. Een van mijn composities heet MC-1R, genoemd naar het gen dat iemand ros haar bezorgt. Mijn zoon Elvis en mijn vrouw Jasmien hebben allebei rosse haren. Ik laat me inspireren door hun schoonheid alhoewel ik weet dat ik die met een compositie niet kan evenaren. Het werken aan een compositie is minstens even belangrijk als de compositie zelf. Het doet deugd om lang en intens te werken aan een vertaling van een gevoel. Ik werk ook graag met complexe structuren en maatsoorten. De grootste uitdaging? Het eenvoudig te laten klinken.”

Gazet van Zurenborg: “Je bent ook de trotse bezitter van wel 100 instrumenten…”

Joeri Wens: “Dat klopt. Ze staan verspreid over twee kelders. Als ik workshops geef moet ik tot 25 instrumenten meenemen. Eigen vervoer heb ik niet, maar ik doe wel aan autodelen met enkele vrienden, die -gelukkig maar- over een grote wagen beschikken.”

 

“Een concert is een momentopname: elke noot die je speelt, verdwijnt onmiddellijk.”

 

Gazet van Zurenborg: “Wat zijn je plannen voor 2013?”

Joeri Wens: “Naast mijn optredens met Sam en mijn workshops bereid ik een kunstenfestival in de zorgboerderij van Bevel voor. Onder het motto “Kunst kent geen beperking”, ga ik op 25 mei musiceren met volwassenen met een beperking. Daarnaast ga ik verder met mijn stages Perzische Percussie aan een zevental muzikanten. Ik ga naar Nantes en er staan ook optredens met mijn groep Dame Jeanne op het programma. Hopelijk blijft er nog tijd over om te componeren.”

Gazet van Zurenborg: “Wat is het grootste plezier dat je ervaart tijdens optredens?”

Joeri Wens: “Ik improviseer graag en vind het fantastisch om met gelijkgestemde muzikanten dingen te creëren op het moment zelf. Een concert is een momentopname, elke noot die je speelt is ook weer onmiddellijk verdwenen. Alles wat je wel of niet speelt is belangrijk. Een concert gaat altijd over een groter geheel. Vroeger was ik vaak bijna ongelukkig na een concert.  Mijn zenuwen speelden me parten waardoor ik het gevoel had niet te kunnen spelen wat ik zelf wilde. Ondertussen ben ik kritisch maar tevreden. Kritisch om mijn werkpunten te ontdekken. Tevreden omdat ik besef dat er altijd foutjes insluipen en omdat je er gewoon een fijner gevoel aan overhoudt.

 

 

journalist: Dirk Blijweert

www.dirkblijweert.be